از مسئله تا راهکار مهندسی قابل اجرا

در آراد، حل مسئله با یک پاسخ از پیش تعیین‌شده آغاز نمی‌شود.

شناخت مسئله، بررسی قطعه، شرایط واقعی کار، گفت‌وگو با مشتری و جمع‌آوری اطلاعات و تجربه‌های موجود، هم‌زمان نقطه شروع فرآیند هستند. از این مرحله به بعد، مسیر بررسی بر اساس شواهد شکل می‌گیرد و الزاماً یک فرآیند خطی و ثابت نیست. هر یافته جدید می‌تواند مسیر تحلیل را تغییر دهد یا ما را به بررسی دوباره یک مرحله قبلی بازگرداند. هدف نهایی، رسیدن به راهکار مهندسی قابل اجرا و ارائه جزئیات لازم برای اجرای آن است.

 

شناخت مسئله

ابتدا باید مشخص شود مسئله واقعی چیست.

آنچه در ابتدا به‌عنوان شکست، کاهش عمر، سایش، خوردگی، تغییر عملکرد یا هر نشانه دیگری دیده می‌شود، صرفاً نقطه شروع بررسی است.

مسئله در بستر واقعی خود تعریف می‌شود؛ نه صرفاً بر اساس نشانه اولیه.

مشاهده و جمع‌آوری شواهد

قطعه، سطوح تخریب، ساختار، هندسه، شرایط تولید و سایر شواهد موجود بدون قضاوت اولیه بررسی می‌شوند.

در این مرحله، هدف ساختن یک فرضیه سریع نیست؛ هدف، دیدن و جمع‌آوری اطلاعات واقعی است.

شناخت شرایط واقعی کار

عملکرد قطعه را نمی‌توان جدا از محیطی که در آن کار می‌کند بررسی کرد. نیروها، بارگذاری، دما، محیط، روانکاری، تماس بین قطعات، سیکل کاری، شرایط تولید، تعمیرات و تغییرات ایجادشده در طول زمان، همگی می‌توانند در شکل‌گیری مسئله نقش داشته باشند.

تجربه مشتری

بخش زیادی از اطلاعات ارزشمند ممکن است در نقشه‌ها، گزارش‌ها یا سوابق رسمی ثبت نشده باشد و تنها از طریق گفت‌وگو با افرادی که قطعه و فرآیند را از نزدیک می‌شناسند، قابل دستیابی باشد.

به همین دلیل، تجربه مشتری بخشی از فرآیند شناخت مسئله در آراد است.

تحلیل و شناسایی مکانیزم

پس از جمع‌آوری شواهد، مکانیزم‌های محتمل بررسی می‌شوند.

در مسائل تخریب، هدف صرفاً نام‌گذاری نوع خرابی نیست؛ بلکه باید مشخص شود چه مکانیزمی باعث ایجاد آن شده و چرا این مکانیزم در شرایط موردنظر فعال شده است.

تحلیل می‌تواند شامل بررسی شکست، خستگی، سایش، خوردگی و برهم‌کنش میان این مکانیزم‌ها باشد.

راستی‌آزمایی

فرضیه‌ها باید تا حد امکان با شواهد مستقل بررسی شوند.

متالوگرافی، بررسی سطوح، آنالیز مواد، آزمون‌ها، نمونه‌های شاهد، محاسبات، سوابق عملکرد و سایر روش‌های مناسب، بر اساس ماهیت مسئله به کار گرفته می‌شوند.

هدف، اثبات یک فرضیه نیست؛ هدف، رسیدن به علت و مکانیزم قابل دفاع است.

توسعه راهکار

پس از شناخت مسئله و مکانیزم، گزینه‌های مختلف بررسی می‌شوند.

راهکار ممکن است در ماده، عملیات حرارتی، مهندسی سطح، پوشش، هندسه، فرآیند تولید، جوشکاری، شرایط کاری یا ترکیبی از این عوامل باشد.

راهکار بر اساس مکانیزم واقعی مسئله و نیاز واقعی قطعه انتخاب می‌شود.

تصمیم مهندسی

بهترین راهکار الزاماً پیچیده‌ترین یا گران‌ترین راهکار نیست.

قابلیت اجرا، هزینه، زمان، ریسک، امکان تولید یا تعمیر، عمر مورد انتظار و ارزش اقتصادی پروژه در تصمیم نهایی در نظر گرفته می‌شوند.

هدف، انتخاب راهکاری است که از نظر فنی قابل اتکا و از نظر اجرایی و اقتصادی منطقی باشد.

مسیر بر اساس شواهد

روش آراد یک چک‌لیست خطی نیست. شروع مشخص است، اما ادامه مسیر را شواهد تعیین می‌کنند.

هر یافته جدید می‌تواند فرضیه‌ای را تقویت یا رد کند، مسیر بررسی را تغییر دهد یا نیاز به بازگشت به یکی از مراحل قبلی ایجاد کند.

این رفت‌وبرگشت بخشی از فرآیند طبیعی حل مسائل پیچیده مهندسی است.

راهکار مهندسی قابل اجرا

خروجی نهایی فرآیند، یک مجموعه فرضیه یا صرفاً یک گزارش نیست.

خروجی، راهکار مهندسی قابل اجرا است؛ همراه با جزئیات لازم برای اجرای آن، متناسب با شرایط واقعی پروژه.

راهکاری که باید بتواند نیاز فنی مشتری را برطرف کند و در چارچوب محدودیت‌های اجرایی، زمانی و اقتصادی پروژه قابل پیاده‌سازی باشد.

اصول ساختاری مهندسی در متالورژی آراد

یکی از مهمترین افتخارات ما، تدوین سند هفتگانه تحت عنوان چهارچوب مهندسی آراد میباشد که حاصل بیست سال تجربه کار در صنایع و پروژه های مختلف صنعتی – دانشگاهی – علمی، تحقیق و توسعه می‌باشد. این مجموعه از هفت سند مستقل اما به‌هم‌پیوسته تشکیل شده است. هر سند یک حوزه مشخص از نظام فکری و عملی مهندسی را پوشش می‌دهد و در عین استقلال، با سایر اسناد ارتباط مفهومی دارد. در این نسخه، اصول هر سند به‌صورت شماره‌گذاری‌شده و با عبارات مستقل تنظیم شده‌اند.

 

سند شماره ۱

فلسفه و چارچوب فکری مهندسی آراد

سند شماره 2

اصول طراحی مهندسی و توسعه راهکارهای نوآورانه

سند شماره 3

مهندسی معکوس و بازسازی منطق طراحی

سند شماره 4

مهندسی ساخت، طراحی فرآیند و تضمین عملکرد

سند شماره 5

تحلیل شکست، ریشه‌یابی علل و پیشگیری مهندسی

سند شماره 6

تفکر مهندسی، توسعه شایستگی و یادگیری سازمانی

سند شماره 7

تصمیم‌گیری مهندسی، مدیریت ریسک و عدم‌قطعیت

از پروژه تا دانش

هر پروژه علاوه بر راهکار، می‌تواند تجربه و دانش جدیدی ایجاد کند.

یافته‌ها و تجربیات ارزشمند مستند می‌شوند تا در پروژه‌های آینده قابل استفاده باشند و به تدریج بخشی از دانش اختصاصی آراد را شکل دهند.

 

مسئله → مشاهده → شواهد → تحلیل → راستی‌آزمایی → راهکار → اجرا → تجربه → دانش